Şu an: 26.09.2017 17:37:16
Bize Yazın !!
Türkiye'de diş hekimlerinin ilk ve tek web sitesi.


 
DENTALISVERIS
Vaka Sunumu
LINKLER
E-Mail Listelerimiz
Dişhekimliğinde LAZER Uygulamaları - 2
Prof. Dr. Semih Özbayrak
25.07.2001 14:32:03
60’lı yıların başlarında 'optik delici' olarak büyük heyecanla uygulanan 694 nm. dalgaboylu Rubin katı ortamlı lazerlerin diş sert dokularını delmesi büyük bir ümit oluşturmuş,fakat yüksek ısı artışının sert doku çatlakları ve pulpa üzerine olumsuz etkileri nedeniyle umutların gerçekleşmesi yeni teknik olanaklarla ancak 80’lerin sonrasında sağlanmıştır. Bugün ise artık birbirine göre farklı avantaj ve dezavantajları bulunan değişik lazer sistemleri klinikte uygulanabilmektedir.
1-KAVITE PREPARASYONUNDA LAZER:

Kavite açma anlamında sert doku çalışması şimdiki olanaklarla en efektif olarak Er:YAG lazer ve TEA-CO2 lazeri ile yapılabilmektedir. Termomekanik etki ile küçük parçacıkların dokudan uzaklaştırılması materyalin tüm olarak buharlaştırılmasına göre daha avantajlı olduğu belirlenmiştir. Çürük dokuda ortam su miktarı ve organik madde nedeni ile etki mekanizması yükseldiğinden birim zamanda kopartılan parçacık da artmaktadır.

Selektif olarak çürük temizlenmesi: Sağlam olan sert diş dokusuna göre çürük kısımda daha az enerji ile çalışabilmketedir. Böylesi güce ayarlı lazer sistemi ile sağlam dokularda bir değişiklik oluşturulmadan sadece çürük dokuyu temizlemek mümkündür. Temel olarak ER:YAG –lazer ve pulsasyonlu CO2-lazer ile bu işlem yapılabilmektedir. Pulsasyon süresi 1 mm. ‘den az veya absorbsiyonu düşük diğer lazerlerlede bu işlem gerçekleşebilir.

Pulpa reaksiyonu: Sert doku kavitasyonunda en uygun olan Er:YAG-lazerin pulpa zararını önlemek için düşük pulsasyon frekansları kullanılır ve yüzeyin ablasyon sırasında kurumamasına dikkat etmek gerekir. Bunun için çalışma sırasında ince bir su spreyi kullanılması kaçınılmazdır. Nd:YAG lazerinin derin tabakalara penetre olması ve buna bağlı ısı artışları nedeniyle sadece “dentin” kaplama anlamında kanalcık ağızlarını kapatma işleminde ve ancak fokuslanmamış ışık ile denenebilir, yoksa pulpa nekrozu kaçınılmazdır.

Eski dokuların temizlenmesi: Siman, kompozit dolgular, kanal dolgu materyalleri farklı lazer sistemleriyle belirli oranda temizlenebilmektadir. Bu işlemlerin tek bir sistemle yapılamaması bu konuda bir eksiklik olarak ortaya çıkmaktadır.

Metal alaşım, parlak yüzeyli porselende refleksiyon nedeniyle ablasyon mümkün olmamaktadır. Amalgamın uzaklaştırılabilmesi kural olarak buharlaştırma yoluyla yapılabilmektedir. Bu durumda yüksek civa buharı açığa çıkacağından prensip olarak lazer ile amalgam dolgusu sökülmesi uygun değildir.

Ağrı algılanması: Pulpa kanlanmasıyla ilgili Er:YAG lazeri esnasında yapılan mikrosirkülasyon çalışmalarında uyarıya karşı olası iltihabı reaksiyon olarak kan akım hızının artmadığı belirlenmiştir. Çok kısa süreli impulslar ile sürekli olmayan, iğne batması şeklindeki ağrı uyarısı süreklilik göstermediğinden rahatsızlık oluşturucu faktör olarak genellikle algılanmamaktadır. Subjetif değerlendirmeye dayalı çalışmalarda hastaların %80’inden fazlası freze göre Er:YAG lazerini tercih ettiklerini bildirmektedir.



2-DENTINDE MIKRORETANSIYON YÜZEYI OLUŞTURULMASI:

Eximer lazer ve Er:YAG-lazer ile yapılan işlemlerde dentin yüzeyinin raster elektron mikroskobu görüntülerine göre fosforik asit ile yapılan etchinge eşdeğer yüzey pürüzlüğü sağlandığı görülmektedir. Bu iki lazerde de makroskopik olarak beliren matlaşmış renk farlılığı hekime istenilen sonuca ulaşıldığının göstergesi olmaktadır.



3-KEMIK DOKUSUNDA LAZER:

Zor anatomik koşulların bulunduğu kafatası tabanı, omurga cerrahisi, parmak cerrahisi, iç kulak kemik operasyonlarında 2.94 nm. dalgaboylu Er:YAG-lazer ve 9.6nm. dalgaboylu, kısa pulsasyonlu CO2-lazer kullanılmaktadır. Oral cerrahide mutlak endikasyonu gerektiren bir durum yoktur. Antikoagulan etki nedeniyle hemofili hastalarında çene cerrahisinde endikasyon düşünülebilir.



4-LAZER ILE TÜKRÜK TAŞI PARÇALANMASI (LYTHOTIYPSY)

Klinik olarak en problemsiz şekilde 504 nm dalga boylu DYE-lazer ile lokal anestezi altında, tükrük kanalı endoskobu (sialoendoskop) aracılığı ile direkt görerek yapılmaktadır. Endoskop kanalı serum fizyolojik ile yıkamakta ve parçacıkları aspirede edebilmektedir.

5-PERIYODONTOLOJIDE LAZER:

Lazerin periodontal cep içinde kullanımı henüz uygun teknik geliştirilmediğinden istenilen düzeyde değildir. Işığın sağlam periodontal liflere zarar vermesini önlemek için kök düzeyine dik olarak uygulanması gerekir. Bu kadar küçük alanda bu şekilde çalışacak flaksibel aplikatörlerin adaptasyonu henüz pratikte kullanılacak düzeyde değildir. Bu konuda safir iletkenler üzerinde çalışılmaktadır.

Er:YAG ve Er:YSGG-lazerleri ile seklitif olmayan, Nd:YAG-lazer ile sadece diştaşı tarafından absorbe edilip kök yüzeyine zarar vermeyen selektif diştaşı temizliği mümkün olmakla birlikte invivo olarak aplikatör problemi nedeniyle pratik kullanımda henüz anlam ifade etmemektedir.

Kök yüzeyinin endotoksinlerden arındırılması XeCl-Eximer-lazer ve Er:YAG-lazer ile yapılabilmekle birlikte tekrarların fibrolast ataşmanını azaltabileceği endişesi bulunmaktadır.

6-YUMUŞAK DOKU CERRAHISINDE LAZER;

Nd:YAG-lazer iyi bir termo koagulsyon sağlar ve 1-4 mm derinliğe kadar etkili olduğundan yüzeyel girişimlerde kullanılır. Şiddetli kanamalarda koagulasyona yardımcı olarak önemli avantaj sağlamaktadır.

Yumuşak dokuda her bakımdan etkili kesi işlemi için CO2-lazer en uygun seçimdir. Postoperaktif iyileşme ve fonksiyonun problem olabileceği dil kökü, ağız tabanı, dudak köşesi gibi bölgelerde büyük avantaj sağlamaktadır. Epitelizasyon 2-3 haftada tamamlanmakta, operasyon sırasında dikkati çeken bir kanama olmamakta, post-op ağrı ve ödem minimal düzeyde kalmaktadır. Prekamseröz lezyonların eksizyonu,hemanjiyom, lenfanjiyom, papillom, fibrom gibi benign tümöral kitlelerin uzaklaştırılması, preprotetik cerrahide protez fibroplazilerini uzaklaştırılması, vestibül sulkus derinleştirilmesi, frenektomi, estetik amaçlı pigmentasyonların yok edilmesinde çok başarılı şekilde kullanılabilmektedir.



7-ENDODONTIDE LAZER:

Kök kanalı genişliğinin az olması, özellikle apikal bölgede çevrede ısıya duyarlı periodonsiyum ve alveol kemiği bulunması nedeniyle irigasyon yoluyla soğutmayı gerektirmektedir. Bu kadar dar bir alana bağlı bir fiziki şartlar bu konudaki en önemli problemi oluşturmaktadır.

Kanal genişletilmesi: Er:YAG-lazer ile invitro iyi sonuç almakla birlikte uygun aplikatör olmaması nedeniyle pratik olarak faydalı değildir.

Pulsasyonlu CO2-lazer ile minimal termik zarar vererek kanal genişletmek mümkün gibi görülmektedir. Ag Cl lifli aplikatör ile enerji kanal içine iletilebilmektedir.

Kanalın temizlenmesi:Nd:YAG-lazerin dentinde çatlak oluşturması, Eximer lazerin düşük ablasyon gücü ile pratik kullanımı yoktur.Er:YSGG-lazerile invitro sonuç alınmakla birlikte flexible aplikatör sorunu nedeniyle pratik uygulama şansı olmamaktadır.

Kanal dezenfeksiyonu: Bu işlem için lazerlerin termik etkisinden yaralanılmaya çalışılmaktadır. Isı zararları veya aplikatör problemi nedeniyle çeşitli sistemler arasında 200-500 W/cm lik güçte bir CW-CO2 lazeri ile termik yan etkileri tolere edebilen sınırlar içerisinde kalınabilmektedir.

Dalgaboyu UV ışığı alanında bulunan Eximer-lazer ile invitro olarak çeşitli bakterilerin üremeleri durdurulabilmekle beraber UV ışığının bilinen mutajenik etki potansiyeli önemli bir handikaptır. XeCl –Eximer-lazerin mutajen etki olasılığının çok az olacağı düşünülmektedir.

Kanal ucunun lazer ile tıkanması/kök ucu rezeksiyonu:Nd:YAG, CO2 ve Er:YAG-lazerleri ile yapılan çalışmalarda 6 Hz’lik pulsaryon . 50-90 mjoul’lük enerji ve 250 ms’lik pulsaryon süresi ile Er:YAG-lazer ile en başarılı sonuçlar alınmaktadır.

8-ÇÜRÜK ERKEN TANISINDA LAZER:

Argon-lazer ışığının dişe gönderilmesi ile oluşan floresan ışığının spektromeye yönlendirilip foto-alıcılara kaydeden bilgisayarlarla çalışmalar yapılmaktadır. Sistem henüz muayenehane pratiğine uygun değildir.

9-PROTEZ LABARATUARINDA LAZER:

Porselen kırığı tamirinde CO2 lazer ile kolayca tamir yapılabilmekte, fakat yüksek ısı oluşumu ile ağızda çalışmak olanaksız görülmektedir. Soy olmayan metal alaşımları kaynadığında Nd:YAG-lazer çok başarılı olmaktadır.



Sonuç olarak şu andaki teknik olanaklar ile diş kavite preparasyonunda Er:YAG-lazer ,derin olmayan yüzeyel cerrahi işlemlerde Nd:YAG-lazer ,her türlü cerrahi işlemde co2 -lazer en uygun sistem olmalı dişhekimliğinin rutin işlemleri için uygun sistemler olarak ortaya çıkmaktadır.



Gelecek makalede "Lazer" konulu yazı dizimizde resimli örnek vakalar sunulacaktır.



KAYNAKLAR:



1-KOORT,H.J.

Die Wirkung von laserstrahlung auf Gewebe Deut.Zahnarztl.

Zeitschrift,4,9,2,100-105,(1994)

2-MÜLLER,G.J.

Angewandte Laser.Zahnheilkunde Ecomed –Lösebl.Ausg, Berlin;1995 ERTL.Th.

3-ÖZBAYRAK,S.

Lazer prensipleri,Biyolojik etkileri ve Dişhekimliğinde Kullanımı. E.S.C ve Sharplan Lazerleri Türkiye Tmsilciliği ORTADOĞU A.Ş Bilimsel yayın serisi Engin Matbaacılık . Istanbul,1999

4-ÖZBAYRAK , S., DUMLU , A., ERÇALIK-YALÇINKAYA, Ş.

Treatment of melanin-pigmented gingiva and oral mucosa by CO2 laser. Oral Surg.Oral med. Oral Path . oral Radiol . Endod. 90: 14-15., (2000)
149
Sn. Semih Özbayrak sitemizin yayın danışmanlarından olup, Marmara Üniversitesi Oral Diagnoz ve Radyoloji Anabilimdalı başkanıdır.
soezbayrak@superonline.com
3207
 
Untitled Document



DUYURULAR VİTRİNİ

2.El Satılık ISTANBUL 18.04.2017
Satılık Dijital Panaromik Röntgen İnstrumentarium OP200 D

18.04.2017
2.El Satılık ISTANBUL 13.03.2017
Satılık Dijital Panaromik Röntgen İnstrumentarium OP200 D

13.03.2017
Teknik Servis BURSA 15.02.2017 01:36:12
ELELEKTİRİKLİ MİKROMOTOR TAMİR SERVİSİ GSM:05337603818
15.02.2017 01:36:12
2.El Satılık ANKARA 02.02.2017
2.EL DİŞ MUAYENEHANE MALZEMELERİ SİNOL TURKUAZ İTALYAN TEKNOGAZ 20 LİTRE OTOKLAV DİŞ RÖNTGEN

02.02.2017
2.El Satılık ANKARA 02.02.2017
2.EL ADEC DİŞ ÜNİTİ W-H LİSA 300 OTOKLAV İTALYAN DİŞ RÖNTGEN

02.02.2017
2.El Satılık ANKARA 02.02.2017
2.EL ANTHOS DİŞ ÜNİTİ/OTOKLAV CİHAZI NÜVE 20 LİTRE/İTALYAN DİŞ RÖNTGEN

02.02.2017
2.El Satılık ANKARA 02.02.2017
2.EL DİŞ MUAYENEHANE/DİŞ ÜNİTİ LİKYA MÜRDÜM/OTOKLAV CİHAZI/DİŞ RÖNTGEN CİHAZI

02.02.2017
Devren MUGLA 20.12.2016
Fethiye’de Satılık Poliklinik Hissesi

20.12.2016
2.El Satılık ISTANBUL 17.10.2016 07:33:41
acil satış taşınma nedeniyle
17.10.2016 07:33:41
2.El Satılık ANKARA 09.09.2016


09.09.2016
2.El Satılık ANKARA 09.09.2016
YAZICILI OTOKLAV CİHAZI DİŞ RÖNTGEN CİHAZI FEDESA DİŞ ÜNİTİ İTALYAN KOMPRESÖR

09.09.2016
2.El Satılık ANKARA 09.09.2016
SATILIK 2.EL DİŞ MUAYENEHANE DİŞ ÜNİTİ SıNOL TURKUAZ DİŞ RÖNTGEN CİHAZI

09.09.2016
2.El Satılık ANKARA 06.09.2016
OTOKLAV CİHAZI DİŞ RÖNTGEN CİHAZI DİŞ ÜNİTİ GNATUS TURKUAZ

06.09.2016
2.El Satılık ANKARA 06.09.2016
OTOKLAV CİHAZI İTALYAN TECNOGAZ 20 LİTRE ÇOK TEMİZ DİŞ ÜNİTİ LİKYA MÜRDÜM DİŞ RÖNTGEN CİHAZI

06.09.2016
2.El Satılık ANKARA 06.09.2016
DİŞ ÜNİTİ GNATUS TURUNCU OTOKLAV CİHAZI İTALYAN EURONDA E5 DİŞ RÖNTGEN CİHAZI

06.09.2016
İş Olanakları ISTANBUL 08.08.2016 15:19:30
Dişhekimi Asistanı
08.08.2016 15:19:30
2.El Satılık ANKARA 28.07.2016
(RVG CİHAZI) OTOKLAV CİHAZI İTALYAN TECNOGAZ 20 LİTRE) DİŞ ÜNİTİ ADONİS) DİŞ RÖNTGEN

28.07.2016
2.El Satılık ANKARA 28.07.2016
DİŞ RÖNTGEN CİHAZI DİŞ KOLTUK İTALYAN TEKNODENT PROGRES ÜNİT AĞIZ İÇİ KAMERA

28.07.2016
2.El Satılık ANKARA 18.07.2016
AMERİKAN DİŞ ÜNİTİ ENG-1 SATILIK DİŞ HEKİMLİĞİ MALZEMELERİ AESCULAP EL ALETLERİ

18.07.2016
2.El Satılık ISTANBUL 20.06.2016
komple muayenehane satılık
20.06.2016
Genel ISTANBUL 19.06.2014
Klinik Sarf Malzemelerinde Yeni Adresiniz!

19.06.2014
Kampanya ISTANBUL 27.11.2011
Hekimlerimize özel kartvizit sitesi www.doktorkartvizitleri.com

27.11.2011
 
 
 
 

 

Türkiye BİLİŞİM MUHABİRLERİ DERNEĞİ
Copyright (c) Dishekimi.NET 2001

X: 50